Oczko wodne z filtrem i małym strumykiem to jedna z tych rzeczy w ogrodzie, które cieszą przez cały sezon, a sprawiają kłopot głównie wtedy, gdy coś zaczyna cieknąć. Woda ubywa z dnia na dzień, pompa zasysa powietrze, a przy filtrze trawnik robi się podmokły. W większości przypadków winne nie są folia ani pompa, tylko połączenia rur zrobione na szybko, przy pomocy węża ogrodowego i opasek ślimakowych.
Październik to dobry moment, żeby to poprawić. Ryby są mniej aktywne, rośliny się wyciszają, a przed zimą i tak trzeba wyjąć pompę albo zmienić jej ustawienie. Przebudowę przewodów najlepiej zrobić teraz, zanim ziemia zamarznie.
Jesień przy oczku wodnym to czas na przegląd
Przed zimą usuwa się z wody opadłe liście, przycina obumarłe części roślin i czyści filtr. W płytkich oczkach, które przemarzają do dna, pompę wyjmuje się, czyści i przechowuje w wiadrze z wodą w miejscu, gdzie nie ma mrozu. W głębszych zbiornikach z rybami część właścicieli zostawia pompę pracującą przez zimę, ale przenosi ją wyżej, żeby nie mieszała ciepłej warstwy wody przy dnie, w której zimują ryby.
To również moment na ocenę instalacji. Jeśli rury od pompy do filtra biegną po powierzchni, są zasłonięte kamieniami albo zakopane płytko bez żadnego zabezpieczenia, łatwo je uszkodzić przy koszeniu i grabieniu. Wąż elastyczny po kilku sezonach na słońcu robi się twardy i pęka, a każde połączenie na opaskę to potencjalny wyciek.
Dlaczego rury klejone sprawdzają się przy wodzie ogrodowej
Przy oczkach, basenach i większych instalacjach filtracyjnych powszechnie stosuje się rury z nieplastyfikowanego polichlorku winylu, oznaczanego jako PVC-U. To sztywny materiał, odporny na wodę, glony, środki do jej uzdatniania i większość nawozów, które z deszczem spływają do zbiornika. Rury łączy się na klej, bez gwintów i bez zgrzewania, co daje połączenia trwałe i szczelne, jeśli tylko zostaną zrobione poprawnie.
Ten sam system dobrze sprawdza się przy prowadzeniu przelewu z oczka do drenażu, przy obejściach z zaworami, które pozwalają regulować przepływ przez strumyk i filtr, oraz przy podłączeniu lampy UV. Sztywna rura nie zagina się, nie zmienia przekroju i daje się ułożyć ze spadkiem, a to ważne przy przelewach i odpływach grawitacyjnych.
Złączki, kolana i trójniki, czyli jak zaplanować trasę
Zanim kupi się materiał, warto narysować trasę przewodów na kartce: gdzie stoi pompa, gdzie filtr, którędy woda wraca do oczka i gdzie potrzebne będą zawory. Każda zmiana kierunku to kolano, każde rozgałęzienie to trójnik, a przejście na gwint pompy lub filtra wymaga złączki gwintowanej lub śrubunku. Pomiędzy pompą a sztywną rurą dobrze jest zostawić krótki odcinek węża elastycznego, który zniweluje drgania i ułatwi wyjęcie pompy na zimę.
Kształtki do systemów klejonych mają w katalogach różne nazwy, a wielu majsterkowiczów szuka ich po prostu pod hasłem złączki pvc-u. Dobierając je, trzeba zwrócić uwagę na średnicę zewnętrzną rury, która musi pasować do kielicha złączki, oraz na klasę ciśnienia, choć w ogrodowym obiegu ciśnienia są niewielkie. Przydają się złączki śrubunkowe, które pozwalają rozkręcić połączenie przy filtrze bez cięcia rury, oraz zawory kulowe z tego samego systemu, do odcięcia przepływu podczas czyszczenia filtra.
Przy trasie przewodów warto pamiętać o kilku zasadach:
-
im mniej kolan i krótsza trasa, tym mniejsze opory i większy przepływ przy tej samej pompie,
-
średnica rury nie powinna być mniejsza niż przyłącze pompy,
-
przelewy i odpływy grawitacyjne muszą mieć stały spadek bez garbów,
-
w najniższym punkcie przewodu przydaje się zawór spustowy, przez który opróżni się instalację na zimę.
Klejenie krok po kroku i najczęstsze błędy
Rurę tnie się prostopadle obcinakiem lub drobnozębną piłą, a krawędź gratuje i lekko fazuje, żeby nie zgarniała kleju podczas wsuwania. Powierzchnię rury i wnętrze kielicha złączki odtłuszcza się środkiem czyszczącym zalecanym przez producenta kleju. Klej nakłada się na obie powierzchnie, rurę wsuwa do oporu jednym ruchem, bez obracania o pełny obrót, i przytrzymuje kilkanaście sekund. Nadmiar kleju wyciera się od razu.
Najczęstsze błędy to klejenie na brudnych, wilgotnych lub zakurzonych powierzchniach, zbyt mała ilość kleju i uruchamianie instalacji zaraz po montażu. Klej potrzebuje czasu na związanie, który zależy od temperatury i średnicy. Jesienią, przy kilku stopniach na plusie, trwa to wyraźnie dłużej niż latem, więc instalację lepiej napełnić następnego dnia. Klejenie w temperaturze bliskiej zera nie jest dobrym pomysłem, a wiele klejów ma w karcie technicznej podaną minimalną temperaturę pracy.
Zabezpieczenie rur przed zimą i przed łopatą
Rury prowadzone w ziemi warto zakopać przynajmniej na tyle głęboko, żeby nie uszkodziła ich łopata przy pracach w ogrodzie, i oznaczyć trasę, na przykład kamieniem lub taśmą ostrzegawczą ułożoną nad rurą. Na zimę przewody opróżnia się z wody, bo PVC-U staje się na mrozie kruche, a zamarzająca woda może rozsadzić kształtkę. Odcinki narażone na słońce maluje się lub osłania, bo niektóre rodzaje PVC źle znoszą promieniowanie UV przez wiele lat.
Przy większych oczkach z rozbudowaną filtracją dobrze sprawdza się rozmowa z instalatorem, który dobierze średnice do wydajności pompy. Rury, kształtki i kleje do systemów PVC-U są dostępne w hurtowniach instalacyjnych, w tym w oddziałach Onninen, gdzie można zapytać o złączki przejściowe na gwint pompy i filtra. Średnice i rodzaje kształtek sprawdzisz na www.onninen.pl
Artykuł sponsorowany
